In een nieuw artikel bespreekt Jelle Turkenburg de effecten van participatief begroten op politiek vertrouwen en het gevoel gehoord te worden door de overheid.

Binnen het onderzoek van REDRESS-promovendus Jelle Turkenburg is onderzocht hoe participatief begroten (PB) in Amsterdam-Oost wordt ervaren door inwoners die bekend waren met het traject of hebben gestemd, maar niet zelf deelnamen aan de beraadslaging. De studie kijkt specifiek naar de invloed van PB op politiek vertrouwen en op het gevoel van inwoners om gehoord te worden door de overheid.

De belangrijkste uitkomst is dat hetzelfde PB-proces voor verschillende groepen inwoners tot uiteenlopende resultaten leidt. Voor sommigen neemt het politiek vertrouwen toe en voelen zij zich meer gehoord door de overheid. Voor velen verandert er weinig en bij een enkeling nemen deze gevoelens zelfs af. Niet alleen het ontwerp van PB speelt dus een rol, maar vooral ook hoe inwoners het proces en de uitkomsten zelf ervaren.De belangrijkste uitkomst is dat hetzelfde PB-proces voor verschillende groepen inwoners tot uiteenlopende resultaten leidt. Voor sommigen neemt het politiek vertrouwen toe en voelen zij zich meer gehoord door de overheid. Voor velen verandert er weinig en bij een enkeling nemen deze gevoelens zelfs af. Niet alleen het ontwerp van PB speelt dus een rol, maar vooral ook hoe inwoners het proces en de uitkomsten zelf ervaren.

Vijf factoren blijken bepalend voor het effect van participatief begroten op politiek vertrouwen en het gevoel om gehoord te worden door de overheid, onder inwoners die ten minste op de hoogte waren van PB of eraan hebben deelgenomen door te stemmen:

  • Het gevoel serieus genomen te worden door de overheid en daadwerkelijke invloed te hebben op beleid
  • De relevantie van de onderwerpen die via PB aan bod komen
  • De omvang van het beschikbare budget
  • Ervaren representativiteit en inclusiviteit van het proces
  • Heldere en actieve communicatie, vooral over wat er door de overheid met de inbreng van bewoners gebeurt

Zichtbaarheid en transparantie vanuit de overheid zijn essentieel. Veel van deze inwoners waren echter slechts beperkt op de hoogte van het verloop of de uitkomsten van het PB-traject. Hierdoor bleef een positief effect op politiek vertrouwen en het gevoel om gehoord te worden door de overheid vaak uit. Ook bestaande opvattingen over politiek en participatie speelden een rol: wie al positief is over de overheid, ervaart vaker meer vertrouwen of zich meer gehoord als gevolg van het kennisnemen van het PB-proces; sceptici zien minder snel verbetering of soms zelfs een daling.

Een neutrale of “onveranderde” houding betekent meestal dat mensen positieve en negatieve aspecten van het PB-traject tegen elkaar afwegen, niet dat zij onverschillig zijn.

Het hele artikel is hier te lezen.